Rodzaje włóczek do dziergania na drutach
Wybór odpowiedniej włóczki to jedna z pierwszych decyzji, jaką podejmuje każda osoba rozpoczynająca przygodę z robieniem na drutach. Od rodzaju włókna zależy nie tylko wygląd gotowej robótki, ale także jej miękkość, trwałość, ciepło oraz sposób pielęgnacji.
Na początku różnorodność włóczek może wydawać się przytłaczająca. Wełna, bawełna, alpaka, moher, akryl czy mieszanki włókien – każda z nich ma inne właściwości i sprawdzi się w innych projektach.
Z czego powstają włóczki?
Włóczka to przędza otrzymywana poprzez skręcanie cienkich włókien w jedną lub kilka nitek. Włókna mogą pochodzić z trzech głównych źródeł:
• włókien zwierzęcych,
• włókien roślinnych,
• włókien syntetycznych produkowanych przez człowieka.
Coraz częściej spotyka się również włóczki mieszane, które łączą zalety różnych rodzajów włókien.
Włóczki z włókien zwierzęcych
Włókna zwierzęce słyną przede wszystkim z doskonałych właściwości termoizolacyjnych. Są ciepłe, oddychające i często bardzo sprężyste.
Wełna owcza
To najbardziej klasyczny materiał wykorzystywany do produkcji włóczek. Wełna pochodzi z runa owiec. Zwierzęta są strzyżone zazwyczaj raz lub dwa razy w roku, a pozyskane runo jest następnie myte, czesane, sortowane i przędzone.
Zalety
- bardzo dobrze grzeje,
- oddycha,
- dobrze odprowadza wilgoć,
- jest sprężysta,
- świetnie trzyma kształt.
Wady
- może gryźć wrażliwą skórę,
- wymaga delikatnego prania,
- niektóre odmiany mogą się filcować.
Najlepiej sprawdza się na swetry, czapki, rękawiczki i zimowe szaliki.
Wełna merynosów (Merino)
To jedna z najbardziej cenionych odmian wełny. Pochodzi od owiec rasy merynos, hodowanych głównie w Australii, Nowej Zelandii oraz Ameryce Południowej. Ich runo składa się z wyjątkowo cienkich włókien.
Zalety
- niezwykle miękka,
- nie gryzie,
- doskonale reguluje temperaturę,
- odpowiednia nawet dla niemowląt,
- bardzo elastyczna.
Wady
- jest droższa od zwykłej wełny,
- wymaga ostrożnej pielęgnacji.
Idealna na ubrania noszone bezpośrednio na skórze.
Alpaka
Włókno pozyskuje się z sierści alpak hodowanych głównie w Peru, Boliwii i Chile. Alpaki są strzyżone raz do roku, podobnie jak owce.
Zalety
- wyjątkowo lekka,
- bardzo ciepła,
- miękka,
- zazwyczaj nie uczula, ponieważ nie zawiera lanoliny.
Wady
- mniej sprężysta od wełny,
- gotowe wyroby mogą się rozciągać.
Świetnie nadaje się na luksusowe swetry, szale i kardigany.
Moher
Moher pochodzi z długiej, jedwabistej sierści kóz angorskich.
Zalety
- bardzo lekki,
- puszysty,
- pięknie otula,
- daje efekt delikatnej mgiełki.
Wady
- włoski mogą się mechacić,
- początkującym może być trudniej pruć robótkę.
Moher często łączy się z jedwabiem lub wełną.
Kaszmir
Powstaje z miękkiego podszerstka kóz kaszmirskich żyjących w rejonach Himalajów i Mongolii. Podszerstek jest wyczesywany podczas naturalnego linienia zwierząt.
Zalety
- niezwykle miękki,
- bardzo lekki,
- doskonale grzeje,
- luksusowy w dotyku.
Wady
- wysoka cena,
- wymaga delikatnego użytkowania.
Angora
To włókno pozyskiwane z królików angorskich poprzez wyczesywanie lub strzyżenie.
Zalety
- wyjątkowo miękka,
- bardzo puszysta,
- niezwykle ciepła.
Wady
- łatwo gubi włoski,
- wymaga delikatnej pielęgnacji.
Włóczki z włókien roślinnych
Włókna roślinne najlepiej sprawdzają się w cieplejszych miesiącach. Są przewiewne i dobrze odprowadzają wilgoć.
Bawełna
Bawełna pochodzi z nasion rośliny bawełnianej. Po zbiorach włókna są oddzielane od nasion, czyszczone i przędzone.
Zalety
- miękka,
- przewiewna,
- łatwa w praniu,
- dobra dla alergików.
Wady
- ma niewielką sprężystość,
- gotowe wyroby mogą się rozciągać.
Idealna na letnie bluzki, zabawki, kocyki oraz ubranka dziecięce.
Len
Len uzyskuje się z łodyg rośliny o tej samej nazwie. Proces produkcji obejmuje moczenie, suszenie, łamanie łodyg oraz oddzielanie włókien.
Zalety
- bardzo trwały,
- przewiewny,
- doskonale chłodzi latem,
- z każdym praniem staje się bardziej miękki.
Wady
- początkowo sztywny,
- ma niewielką elastyczność.
Bambus
Włókna bambusowe produkuje się z miazgi pozyskiwanej z pędów bambusa. Następnie powstaje z niej przędza.
Zalety
- jedwabisty połysk,
- miękkość,
- świetna oddychalność,
- bardzo dobre odprowadzanie wilgoci.
Wady
- niewielka sprężystość,
- robótki mogą się wydłużać.
Włóczki z włókien syntetycznych
Powstają w procesach chemicznych i są produkowane przemysłowo.
Akryl
Najpopularniejsze włókno syntetyczne. Akryl powstaje z polimerów otrzymywanych z produktów ropopochodnych.
Zalety
- niedrogi,
- łatwy w pielęgnacji,
- dostępny w ogromnej liczbie kolorów,
- lekki.
Wady
- słabiej oddycha,
- może się mechacić,
- mniej grzeje niż naturalna wełna.
Poliamid
Najczęściej dodawany jest do włóczek z wełną. Sam poliamid nie grzeje, ale znacznie zwiększa trwałość włóczki.
Poliester
Dodawany jest do włóczek w celu zwiększenia wytrzymałości oraz odporności na rozciąganie. Często spotykany jest także we włóczkach pluszowych przeznaczonych do maskotek.
Włóczki mieszane
Bardzo często producenci łączą różne rodzaje włókien.
Przykłady:
- 75% wełna + 25% poliamid – trwałe skarpety.
- 50% bawełna + 50% akryl – łatwa pielęgnacja i miękkość.
- 70% alpaka + 30% jedwab – lekkość i elegancki połysk.
- 80% merino + 20% nylon – miękkość i większa odporność na zużycie.
Takie mieszanki pozwalają wykorzystać zalety kilku różnych włókien jednocześnie.
Jaką włóczkę wybrać na początek?
Osobom początkującym polecam włóczkę bawełnianą lub z wełny merynosów. Warto postawić na włóczkę w jasnym kolorze, tak, aby wykonywane oczka były dobrze widoczne. Mi znacznie ułatwiło to naukę dziergania na drutach, a na ciemniejsze kolory przyjdzie jeszcze czas 🙂
Sama zaczynałam od włóczki Drops Daisy (skład: 100% extra fine merino wool), później standardowe od Dropsa takie, jak: Cotton-Merino (skład: 50% wełna merynosa, 50% bawełna) czy Drops Nepal (skład: 65% wełna, 35% alpaka). Ciekawą włóczką, która wybacza dość dużo, a rzędy wychodzą równo jest Katia Cotton Merino Extrafine (skład: 70% bawełna, 30% merino extrafine).
Jak czytać etykietę włóczki?
Na etykiecie zazwyczaj znajdziemy najważniejsze informacje:
- skład surowcowy,
- wagę motka,
- długość nici,
- zalecany rozmiar drutów,
- próbkę dziewiarską,
- sposób prania i suszenia,
- numer partii barwienia.
Kupując włóczkę na większy projekt, warto wybierać motki z tej samej partii produkcyjnej. Dzięki temu kolor będzie identyczny w całej robótce.
Podsumowanie
Nie istnieje jedna „najlepsza” włóczka – wszystko zależy od tego, co chcemy wydziergać. Na zimowe swetry najlepiej sprawdzi się wełna lub alpaka, na letnie bluzki bawełna czy len, a do nauki robienia na drutach dobrym wyborem będą niedrogie włóczki (np. bawełniane czy z wełny merynosów).
Z czasem warto wypróbować różne rodzaje włóczek i przekonać się, które najbardziej odpowiadają naszemu stylowi dziergania. Każde włókno ma swój charakter i pozwala uzyskać nieco inny efekt, dlatego eksperymentowanie z włóczkami jest jedną z największych przyjemności w świecie dziewiarstwa.
Sprawdź także:
